แนวคิดของศาสนาอิสลามที่มีต่อจริยธรรมทางการพยาบาล
 


รองศาสตราจารย์ ฟาริดา อิบราฮิม


***

ถ้าใครเชื่อว่าศาสนาคือธรรมนูญของชีวิ?และยังเชื่อว่าการศึกษาคือการปูทางเพื่อการดำรงชีวิตที่ปกติสุขให้ได้มาซึ่งโลกียทรัพย?และจริยทรัพย์แล้?ผู้นั้นย่อมมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา และการศึกษาในการสร้างคนให้มีความสมบูรณ์และเจริญงอกงามในองค์รวมคื?ทั้งกายภาพ จิตสังคม และจิตวิญญาณ สามารถสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมที่สะอาดและสงบให้กับชีวิตและโลกมนุษย์

การศึกษาในระดับวิชาชีพย่อมต้องกำหนดองค์ความรู้ในทางวิชาชีพให้แก่ผู้ซึ่งจะปฏิบัติวิชาชีพนั้??กำหนดแนวทางการศึกษาในระดับอุดมศึกษ?เพื่อสร้างคนให้มีความเจริญทั้งในทางวัตถุธรรม วินัยธรร?และศีลธรรม ซาบซึ้งในความงามตามธรรมชาต?และศิลปวัฒนธรร?ภาษา ศาสน?พร้อมกันไป การศึกษาวิชาชีพยังกำหนดแนวทางการปฏิบัติเพื่อให้บริการแก่สังค?และให้สามารถรับใช้สังคมด้วยความซื่อสัตย์ อดทน และขยันหมั่นเพีย?พิทักษ์สิทธิของผู้ปฏิบัติวิชาชีพเอ?และสิทธิของบุคคลในสังคมในการรับบริการที่มีคุณภาพของวิชาชีพนั้น การศึกษาในระดับวิชาชีพเพื่อสร้างบุคลากรในวิชาชีพใดก็ตามย่อมต้องสอดใส่จรรยาบรรณของวิชาชีพไว้ให้สมาชิกของวิชาชีพได้ยึดเป็นหลักปฏิบัติต่อตนเองและสังค?จรรยาบรรณของวิชาชีพจึงต้องอิงหลักธรรมของศาสน?เพื่อสร้างความรู้สึกตระหนักในบทบาทที่สังคมมนุษย์พึงปฏิบัติต่อเพื่อนมนุษย์ตามที่วิชาชีพกำหน?

จรรยาบรรณวิชาชีพการพยาบาลจะกำหนดหน้าที่ของพยาบาลต่อประชาชน ต่อสังคม และประเทศชาต?ต่อวิชาชีพ ต่อผู้ร่วมวิชาชี?และผู้ประกอบวิชาชีพอื่?และที่สำคัญที่สุดคือตนเอ?จรรยาบรรณดังกล่าวจะช่วยให้พยาบาลประกอบกิจแห่งวิชาชีพ โดยยึดมั่นในคุณธรรมและจริยธรรม ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดีทั้งในด้านการประกอบกิจวิชาชีพและส่วนตั?พัฒนาแนวคิดให้กว้า?ยอมรับการเปลี่ยนแปลง ปฏิบัติหน้าที่ด้วยสต?รอบรู้ เชื่อมั่?และวิจารณญาณอันรอบคอบด้วยความเต็มใ?และเต็มกำลังความสามารถ เพื่อสามารถให้บริการด้วยความตระหนักในคุณค่าและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ ยึดความเสมอภาคและสิทธิมนุษยช?เก็บรักษาเรื่องส่วนตัวไว้เป็นความลับ ให้การวินิจฉัยและแก้ปัญหาสุขภาพอนามัยแก่บุคค?ครอบครัว และชุมชน และป้องกันภยันตรายที่จะมีผลต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน ทั้งนี้พยามบาลต้องตระหนักในหน้าที่ ความรับผิดชอบตามหลักการแห่งวิชาชีพ รักษามาตรฐานการปฏิบัติการพยาบา?ธำรงไว้ซึ่งสิทธิอันชอบธรรมในการประกอบวิชาชีพ และเผยแพร่ชื่อเสียงและคุณค่าของวิชาชีพแก่สังคม โดยมุ่งประกอบกิจแห่งวิชาชีพเพื่อประโยชน์สุ?และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยถ้วนหน้า ในการปฏิบัติภารกิจของวิชาชีพ พยาบาลยังต้องเคารพในสิทธิและหน้าที่ของผู้ร่วมงานทั้งในทีมการพยาบาลและทีมสุขภาพ รักษาสัมพันธภาพอันดี ให้ความร่วมมือและยอมรับในความต้องการพื้นฐานของผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่นเดียวกับผู้บริกา?

สิ่งที่กำหนดในจรรยาบรรณวิชาชีพการพยาบา?สะท้องถึงความจำเป็นในการต้องปลูกฝังจริยธรรมให้แก่พยาบาลให้ตระหนักในบทบาทของตนเอง และปฏิบัติบทบาทได้ด้วยความเต็มใจเพื่อเคารพสิทธิของตนเองและบุคคลอื่?ต้องสอดใส่ความรู้ในด้านความต้องการพื้นฐานที่จำเป็นของมนุษย?ซึ่งทุกคนย่อมไขว่คว้าให้มีความสมบูรณ์ในความต้องการพื้นฐานดังกล่า?เพื่อความสงบสุขของชีวิ?พยาบาลจึงต้องเรียนชีวิ?เริ่มด้วยการตรวจสอบและแสวงหาตนเอ?ดังคำกล่าวของไนติงเก??ท่านไม่มีอะไรนอกจากตรวจสอบบุคลิกลักษณะของท่านเอง พระเจ้าจะทรงช่วยผู้ที่รู้จักมองตนเองอยู่เสมอ ? การสำรวจตนเพื่อศึกษาความพร้อมของตนเองในการที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับชีวิตของผู้อื่น การมองชีวิตอย่างถ่องแท้ต้องสามารถมองเห็นมิติของชีวิตอย่างครบถ้วน ทั้งด้านกายภาพ จิตสังคม และจิตวิญญาณดังกล่าว วิทยาศาสตร์กายภาพจะให้ความเข้าใจชีวิตในส่วนของกา?พฤติกรรมศาสตร์ จิตวิทยา และสังคมวิทย?จะให้ความเข้าใจชีวิตในส่วนของจิตสังค?ส่วนจิตวิญญาณของมนุษย์ซึ่งเป็นตัวควบคุมพฤติกรร?ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมที่บอกความต้องการทางกายภาพ หรือความต้องการทางจิตสังคมก็ตา?ต้องพัฒนาได้ด้วยหลักธรรมของศาสนา ความพร้อมในองค์รวม ทั้งกายภาพ จิตสังคม และวิญญาณจะช่วยให้พยาบาลสามารถปฏิบัติภารกิจของวิชาชีพเพื่อสนองความต้องการของตนเอ?ควบคุมตนเอ?และดูแลตนเองให้เกิดปกติสุขได?การพยาบาลจึงเป็นภารกิจของมนุษย์ที่ต้องปฏิบัติต่อมนุษย์ให้เกิดปกติสุขทั้งกับตนเองและเพื่อนมนุษย์ในลักษณะของสองแขนอันทรงพลัง ที่จะลูบหลังให้กับผู้ซึ่งต้องการความช่วยเหลื?และลูบไหล่ตนเองให้เกิดสุขสมบูรณ์พร้อมกันไป

การปฏิบัติภารกิจตามบทบาทหน้าที่ของพยาบาลต้องอาศัยการพัฒนาจริยธรรมให้เกิดความพร้อมทางจิตวิญญา?ที่จะทำงานด้วยความซื่อสัตย?อดทน เสียสล?โดยไม่รู้สึกฝืนใ?มีความพร้อมในกายภาพและจิตสังคม คือมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่สมบูรณ์ ไม่มีปัญหาสุขภาพ เพราะต้องมีความแข็งแกร่งที่จะเผชิญกับปัญหาสุขภาพกายและจิตของผู้อื่นได้อย่างไม่ย่อท้อ ต้องมีสติปัญญาที่เพียงพอเพื่อเรียนรู้ปัญหาชีวิตทั้งชีวิตของผู้รับบริกา?มีพลังความสามารถในการเรียนรู้และฝึกฝนด้านเทคโนโลยีทางการรักษ?และการพยาบาลเพื่อสนองความต้องการทั้งหมดของบุคคลได้อย่างเหมาะสม จัดวางตัวบุคคลได้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม และสร้างสภาพแวดล้อมให้สะอาดและสงบสำหรับบุคคล

ธรรมะในศาสนาอิสลามจะให้ข้อปฏิบัติในด้านการวางตัว การเป็นแบบอย่างของความสะอา?ความตระหนักในบทบาทของตนเอง ต่อสังคม และการดูแลเรื่องสุขภาพ ทั้งในด้านความสะอาดซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญเพื่อขจัดโรคทั้งหลายด้านสุขภาพส่วนบุคค?ด้านโภชนาการ อนามัยสิ่งแวดล้อ?และนิเวศวิทย?การป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ สุขภาพจิ?ตลอดจนเพศศึกษา การนำธรรมะในศาสนาอิสลามมาใช้เพื่อสร้างพยาบาลให้มีความสมบูรณ์ทั้งในด้านความรู?ความสามารถปฏิบัต?และคุณธรรมจริยธรรมจึงมีความเป็นได้ได้สูงสุ?

ในการพัฒนาจริยธรรม ศาสนาอิสลามจะสร้าง ความศรัทธา เป็นประการแร?เริ่มด้วยการศรัทธาต่อพระเจ้า ต่อกฎกำหนดสภาวะของธรรมชาติ ต่อคัมภีร์ ซึ่งใช้เป็นธรรมนูญของชีวิต ต่อศาสดา ซึ่งเป็นผู้เผยแพร่คัมภีร์และเป็นแบบอย่างจริยาวัตรสำหรับมนุษย์ในการประพฤติปฏิบัติ และต่อชีวิตในโลกหน้า จากความศรัทธาดังกล่าวนำมาสู่การปฏิบัติศาสนกิจต่อระเจ้าตามคำสั่งสอนของศาสดา การปฏิบัติต่อตนเอง และต่อเพื่อนมนุษย์ จากการปฏิบัติตามคำสั่งสอนด้วยความศรัทธ?ถ้ากระทำด้วยความเข้าใจ ด้วยสต?ด้วยปัญญ?จะเกิดความนึกคิดในเหตุผล เกิดความรู้ที่ลึกซึ้งในข้อเท็จจริงทั้งหลายซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติที่มนุษย์พึงเรียนรู้ และปฏิบัติต่อกันให้เกิดปกติสุขทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น สร้างความรู้สึกรัก เมตต?ให้อภั?และเสียสละซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้คนอยู่ร่วมกันได้อย่างปกติสุ?และปัจจัยดังกล่าวก็เป็นปัจจัยพื้นฐานที่พยาบาลจะต้องมีอยู่อย่างมา?ถ้าไม่เช่นนั้นพยาบาลก็ไม่สามารถประกอบกิจกรรมการพยาบาลให้ประสบความสำเร็จแก่สังคมและให้ความสุขสงบแก่ตนเองได้

สิ่งที่ควบคู่กับพยาบาลคือความสะอาด พยาบาลเป็นแบบอย่างของความสะอาด ตั้งแต่การแต่งกา?การวางตั?และการปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาลทั้งหมด ตั้งแต่การทำให้สะอาดปราศจากเชื้อ จนกระทั่งการดูแลในกิจวัตรประจำวันให้ผู้ป่วยมีร่างกายสะอาดและสุขสบา?ศาสนาอิสลามเน้นความสะอาดดังกล่าวของศาสดา ?ความสะอาดเป็นครึ่งหนึ่งของความศรัทธา ?แล??พระเจ้าทรงรักผู้ชำระตนให้สะอาด ? แล??แปรงฟันทำให้ปากสะอาดทำให้พระเจ้าทรงโปร??พยาบาลต้องสะอาดตั้งแต่เสื้อผ้า ผม เล็บ และร่างกายที่ปรากฏภายนอก ตลอดจนจิตใจที่เป็นตัวกำหนดความประพฤติภายนอกต้องสะอาด พร้อมจะให้ความรั?เมตต?แก่มวลชน พยาบาลต้องดูแลสภาพแวดล้อมในโรงพยาบาล ตลอดจนหอผู้ป่ว?และรอบ ?ตัวผู้ป่วยให้สะอาดเช่นเดียวกัน ฟลอเรนซ์ ไนติงเกล กล่าวถึงความสะอาดไว้ตรงกับหลัดของศาสนาอิสลามคื??การรักษาความสะอา?คื?สัญลักษณ์ของการเริ่มต้นการพยาบาลที่ด?? แล??งานของพยาบาลเป็นงานที่ละเอียดรอบคอ?เปี่ยมด้วยจิตใจอันร่าเริ?มีความสุ?มีความหวัง และเป็นมิต??

ในการดูแลสุขภาพส่วนบุคคล ศาสนาอิสลามจะให้หลักการรักษาอวัยวะต่าง ?ของร่างกาย ตั้งแต่ฟัน ผม หนวด เครา ใบหน้า มื?เท้า อวัยวะเพ?ตลอดจนการแต่งกาย ดังคำกล่าวของศาสดา ?เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านตื่นนอ?จงอย่าเอามือจุ่มลงในภาชนะจนกว่าจะล้างมันเสียก่อนสามครั้ง... ? แล??ท่านศาสดาได้ดื่มนมแล้วท่านบ้วนปากและกล่าวว่าที่จริงแล้วในนมมีไขมันอยู่ ?

ในด้านการรักษาพยาบาล ศาสนาอิสลามเน้นให้ทุกคนรับการรักษาที่ถูกต้องดังคำกล่าว ?พระเจ้าไม่ประทานโรคใดลงมานอกจากพระองค์ได้ประทานยารักษาโรคนั้นมาด้ว??

ในด้านการกีฬ?การออกกำลังกาย และการเคลื่อนไหวก็ได้รับการส่งเสริมจากศาสด?ท่านศาสดานิยมการวิ่งแข่ง เดินแข่ง และขี่ม้าแข่?และส่งเสริมให้ผู้ใกล้ชิดได้ปฏิบัติอย่างสม่ำเสม?ปัจจุบันแนวคิดเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์การกีฬาได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับวงการสุขภาพ พยาบาลมีหน้าที่ส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้ออกกำลังกายตามสมรรถภาพโดยไม่ขัดกับการเจ็บไข้ การเคลื่อนไหวผู้ป่วยเพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือด และป้องกันแผลกดทับถือเป็นหน้าที่ของพยาบาลเช่นเดียวกั?ไนติงเกลได้กล่าวถึงการเกิดแผลกดทับเนื่องจากการเคลื่อนไหวดังนี้ ?แผลกดทับเมื่อเกิดเวลาใดก็ตามไม่ใช่อาการของโร?แต่เป็นอาการของพยาบา??คื?เป็นความบกพร่องของพยาบาลที่ไม่ได้ดูแลให้ผู้ป่วยได้เคลื่อนไหวจนเกิดแผลกดทับ

อิสลามส่งเสริมการพักผ่อน ?พระเจ้าคือผู้ทรงเบิกรุ่งอรุณ และทรงทำให้กลางคืนเป็นการพักผ่อน ? แล??ส่วนหนึ่งแห่งความเมตตาของพระเจ้าคือทรงบันดาลกลางคืนและกลางวันเพื่อได้พักผ่อนแสวงหาความโปรดปรานและกตัญญ?? ไนติงเกลเน้นการดูแลรักษาอากาศให้บริสุทธิ?ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตดังนี??ความสะอาดและอากาศบริสุทธิ์ไม่ใช่ให้ชีวิต แต่มันเป็นชีวิตนั่นเอง ?ทั้งนี้เพราะช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกสบายพักผ่อนได้ พยาบาลจึงต้องดูแลรักษาความสะอาดและการถ่ายเทอากาศให้เป็นไปด้วยด?ให้ผู้ป่วยพักผ่อนได้สบาย ไนติงเกลยังเน้นการจัดสภาพแวดล้อมให้ผู้ป่วยปล่อยวาง และสดชื่?เช่นให้จัดเตียงหันออกสู่หน้าต่างเพื่อผู้ป่วยจะได้มองเห็นใบไม้และธรรมชาติให้เกิดความเพลิดเพลิ??หน้าที่ประการแรกของพยาบาลคือจัดห้องในสภาวะที่ผู้ป่วยนอนพักได??

ในด้านโภชนาบำบัดดูแลสมุนไพรเพื่อการรักษาโร?มีคำกล่าวว่าท่านศาสดาได้ไปเยี่ยมผู้ฟื้นไข้ด้วยข้าวสาลีและผักต้มพร้อมกล่า??จงรับประทานสิ่งนี้เพราะมันเป็นประโยชน์แก่ท่า??ทางการพยาบาล พยาบาลจะต้องดูแลให้ผู้ป่วยได้รับอาหารที่เหมาะสมกับสภาพการเจ็บไข้ พยาบาลอาจส่งเสริมการใช้สมุนไพรอย่างเหมาะสมในการรับประทานหรือทาภายนอก ถ้าพยาบาลได้ศึกษาค้นคว้าและมีความรู้อย่างดีในเรื่องสมุนไพรดังกล่าว ศาสนาอิสลามยังเน้นอาหารที่ควรบริโภคและที่ควรหลีกเลี่ยงโดยมุ่งสุขภาพเป็นสำคัญดังโองกา??มนุษย์เอ๋ยจงบริโภคอันเป็นที่อนุมัติจากที่ม??แผ่นดิ??แล??พระองค์ทรงห้ามสูเจ้าเพียงแต่สัตว์ที่ตายเอง เลือดที่ไหลออก สุกร และสัตว์ที่ถูกเอ่ยนามอื่นจากพระนามของพระเจ้า ?แล??แท้จริงศาสดาได้ห้ามจากการกินสัตว์ดุร้ายที่มีเขี้ยวงาทุกชนิ?? ในการดื่มน้ำได้ห้ามการดื่มน้ำขณะที่รับประทาน เพราะจะทำให้น้ำย่อยเจือจางอาหารไม่ย่อย

ในด้านอนามัยสิ่งแวดล้อ?ศาสนาอิสลามส่งเสริมความสะอาดของสิ่งแวดล้อม ซึ่งเทียบกับการพยาบาลในทัศนะของไนติงเกลคือ การจัดสภาพแวดล้อมให้ธรรมชาติเป็นผู้เยียวยารักษ?การดูแลสภาพแวดล้อมให้พ้นจากมลพิษ ซึ่งเป็นหน้าที่ของมนุษย์ต้องปฏิบัต?เพื่อได้อยู่อาศัยในที่ที่สะอาด ปลอดโปร่?คำกล่าวของศาสดาที่ส่งเสริมความสะอาดของน้ำคือ ?ผู้ใดในหมู?พวกท่านจงอย่าถ่ายปัสสาวะลงในน้ำซึ่งอยู่นิ่งซึ่งไม่ไห?แล้วไปอาบน้ำในนั้น ?... แล??พวกท่านจงทำความสะอาดรอบบ้านของท่าน ?... แล??ไฟนี้เป็นศัตรูของท่า?ดังนั้?เมื่อจะนอนจงดับฟืนไฟป้องกันตัวของท่า?? แล??เมื่อมุสลิมใดปลูกพืชแล้วต่อมามนุษย์ได้กินมัน สัตว?และนกที่กินมันจะเป็นกุศลทานสำหรับเขาจนถึงวันสิ้นโล?? แล??หญ้าของมันจะต้องไม่ถอน สัตว์ป่าของมันจะต้องไม่ไล่ต้อน และสิ่งเก็บตกของมันก็ไม่มีการเก็บเอาไว้นอกจากสำหรับผู้ประกาศหาเจ้าขอ?? พอมองเห็นการเน้นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในทัศนะของอิสลาม ซึ่งสอดคล้องกับการอนามัยสิ่งแวดล้อมในทัศนะของพยาบาลเพื่อดำรงไว้ซึ่งสุขภาพดังคำกล่า??ระหว่างที่ชายคนหนึ่งกำลังเดินอยู่ตามทา?เขาได้พบกิ่งหนามอยู่บนทางสัญจรนั้น เขาจึงนำมันออกไปพ้นทางสัญจ?พระเจ้าทรงขอบคุณเข?และอภัยโทษให้กับเข??

อิสลามยังเน้นในการควบคุมและป้องกันโรคติดต่?ตั้งแต่การห้ามเลี้ยงสัตว์ที่นำโร?ดังคำกล่าวขอ?ศาสด??ผู้ใดเลี้ยงสุนัขไว?การงานของเขาจะลดถดถอยลงทุกวั?ยกเว้นแต่เลี้ยงสุนัขไว้เฝ้าไร่นาเพื่อสุนัขเฝ้าฝูงสัตว์ ? ห้ามการอพยพเคลื่อนย้ายขณะมีโรคระบา??พวกท่านอย่านำผู้ที่ป่วยมากาผู้ที่สุขภาพด?? ... ?เมื่อท่านทั้งหลายได้ยินว่ามีโรคระบาดเกิดขึ้นในแผ่นดิ?ท่านทั้งหลายอย่าเข้าไปในแผ่นดินนั้?และเมื่อมันได้เกิดขึ้นมนแผ่นดินใดโดยที่ท่านก็อยู่ในแผ่นดินนั้น ท่านทั้งหลายอย่าหนีมันออกจากจากแผ่นดินนั้น ? เกี่ยวกับการป้องกันโรคติดเชื้อรุนแรง เช่น เอดส?ถ้าปฏิบัติตามหลักการอิสลามก็จะปลอดภั?เช่น ในเรื่องการห้ามรักร่วมเพ?และสื่อที่ทำให้เกิดรักร่วมเพ?กามห้ามการร่วมเพศขณะมีประจำเดือน การร่วมเพศทางทวารหนั?การเป็นโสเภณ?หรือสำส่อนทางเพศ การห้ามสิ่งเสพติ?และสิ่งมึนเมาทุกชนิด ถ้าปฏิบัติและหลีกเลี่ยงดังคำห้ามทั้งหลาย โรคเอดส์ก็ไม่ระบาด และเป็นปัญหาคุกคามภาวะสุขภาพอนามัยของโลกได้เช่นทุกวันนี้

ในด้านสุขภาพจิ?อิสลามเน้นการส่งเสริมสุขภาพจิตตนเองและผู้อื่?ด้วยการสร้างมนุษยสัมพันธ์โดยเน้นการทำความด?การรักษาสัจจ?การมีจรรยาบรรณในการพูดทักทาย เดินนั่ง การอดท?และให้อภัย การควบคุมตนเองและดำเนินชีวิตในสายกลา?การสร้างความรักความเป็นพี่น้อง การบริจาคทาน การเมตตาในมวลมนุษย?ตลอดจนความละอายต่อบา?การทำตนให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม และการปฏิบัติตนให้ถูกต้องทั้งในด้านการศึกษ?การประกอบอาชีพ ความรับผิดชอ?การปฏิบัติบทบา?การเผยแพร่ศาสน?การขอพ?และตั้งจิตอธิษฐานต่อพระเจ้าเมื่อประสบทุกข์เดือดร้อ?การคบเพื่อ?การวางตนในระหว่างเพื่อหญิงและชาย การเลือกคู่ครอ?การครองเรือน การอบรมเลี้ยงดูบุต?จนถึงการดำรงชีวิตในโลกนี้เพื่อความสงบสุขในปรโล?และการกลับไปหาพระเจ้าเมื่อชีวิตดับในโลกนี้

เมื่อศึกษาหลักการอิสลามในการดำรงชีวิ?เพื่อสุขภาพตามที่กล่าวมาทั้งหมดย่อมมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างจริยธรรมกับการดำรงชีวิตเอสุขภาพในทัศนะอิสลามได้ดี ถ้าจริยธรรมคือแนวทางปฏิบัติเพื่อความสุขของตนเองและสังค?ความสุขของมนุษย์ย่อมมาจากการที่มีสุขภาพสมบูรณ์ ทั้งสุขภาพกา?สุขภาพจิ?และสุขภาพวิญญา?การที่สมบูรณ์ย่อมนำมาสู่จิตใจที่สดชื่น และจิตใจทีดีงามย่อมรักษากายได้เพราะกายและจิตแยกจากกันได้ยา?ฟรอเรนซ์ ไนติงเกลเน้นพยาบาล “ให้การพยาบาลแก่ผู้ป่ว?แต่ไม่ใช่ให้การพยาบาลโรคหรือการพยาบาลความเจ็บไข้? นั่นคื?ให้ดูแลคนในความเป็นองค์รวมของเขา ถ้าพยาบาลมีความรู้ดีว่?“สาเหต?6 ประการของความเจ็บไข้คือความสกปรก น้ำดื่?อาหา?ความชื้น ความแห้งแล้ง และการกำจัดน้ำเสีย? และพยาบาลรู้ดีว่าจ??ช่วยประชาชนให้รู้จักช่วยตัวเองด้วยยกการสอนให้มีการปฏิรูปและมีแรงจูงใจด้วยตนเอง?หลังจากทำความเข้าใจกับความทุกข์ทรมานของผู้ป่วยอันเนื่องมาจากการเจ็บไข้ ดังคำห่วงใยของไนติงเกลที่ว่า “ทำอย่างไรความทุกข์ทรมานของการเจ็บป่วยจะรู้และเข้าใจกันนัก ช่างรู้กันน้อยเหลือเกิ??ทั้งนี้ย่อมต้องอาศัยการตระหนักในบทบาทของพยาบาลที่มีต่อผู้ป่ว?เช่น การตระหนักของแม่ต่อสมาชิกในครอบครั?หรือการตระหนักของมนุษย์อันมีผลต่อเพื่อนมนุษย?พยาบาลย่อมปฏิบัติบทบาทให้เกิดความสุขร่วม พร้อมสุขภาพดีถ้วนหน้าของประชาชนได้สำเร็จ นั่นคื?พยาบาลยึดหลักการพยาบาลบนพื้นฐานจรรยาบรรณวิชาชีพซึ่งสอดคล้องกับหลักการของศาสนาอิสลา?ด้วยความมั่นในความเชื่อว่า “มุสลิมที่แข็งแรงนั้นย่อมเป็นที่รักของพระเจ้ามากกว่ามุสลิมที่อ่อนแอ”

***

ที่ม?: วริย?ชินวรรโณ, บรรณาธิการ. (2536). นานาทรรศนะเกี่ยวกับจริยธรร?/strong>. ภาควิชามนุษยศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาตร?มหาวิทยาลัยมหิดล. .

 
 
© Webpage Designed by dUANGdEN nUREMRUm. Last Updated. Tuesday 3 October, 2006 4:30 PM