ศาสนาในสันติภาพและความขัดแย้? การประชุ?UNESCO ที่เมลเบิร์น
 

ดร.ทวีวัฒน์ ปุณฑริกวิวัฒน์
อาจารย์ประจำำภาควิชามนุษยศาสตร?
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล


***

ในระหว่างวันที?12 ?14 เมษายน ?. ?. 2548 ที่ผ่านม?มีการประชุ?ยูเนสโ?(UNESCO) ว่าด้วยเรื่อ??ศาสนาในสันติภาพและความขัดแย้?: ปฏิกิริยาต่อลัทธิหวนคืนสู่สังคมเก่าและการใช้ความรุนแรง ?(Religion in Peace and Conflict: Responding to Fundamentalism and Militancy) ที่เมืองเมลเบิร์?ประเทศออสเตรเลีย เป็นการประชุมที่เกี่ยวกับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิคโดยเฉพาะ โดยมีผู้แทนทั้งจากภาคการเมือ?การศาสนา และนักวิชากา?จำนวนกว่?70 คนจา?15 ประเทศในภูมิภาคดังกล่าวเข้าร่วมประชุ?

ที่ประชุมได้พิจารณ?ถึ?ปัญหาทั้งในระดับแนวความคิดและระดับกรณีศึกษ?ในส่วนของแนวความคิดนั้นครอบคลุมถึงประเด็นต่างๆ เช่น ?รัฐสมัยใหม่กับความรุนแรงทางศาสนา ??ความรุนแรงในนามของพระเจ้???ความรุนแรงและสิทธิมนุษยช???ลัทธิฟื้นฟูศาสนากับความรุนแร???การก่อการร้ายในนามศาสนาและการแก้ปัญหาในเชิงยุทธศาสตร???ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับศาสนา ??การจัดการความหลากหลายทางศาสน???การส่งเสริมความกลมเกลียวในสังคมแห่งความหลากหลายทางศาสน???ผู้หญิงในฐานะผู้นำสันติภาพ ?แล??การศึกษาเพื่อการมีคุณค่าร่วมกันและความเข้าใจระหว่างศาสนา ?เป็นต้?

ในส่วนของกรณีศึกษาที่เฉพาะเจาะจงนั้นครอบคลุมประเด็นต่างๆ เช่น ?การสร้างสันติภาพในเกาะมินดาเนา ฟิลิปปินส์ ??การสร้างสันติภาพและความเชื่อมั่นในโมลัคคัส (Moluccas) อินโดนีเซี???การสร้างสันติภาพในกัมพูชากับความร่วมมือระหว่างศาสน???ความร่วมมือระหว่างรัฐกับศาสนาในปาปัวนิวกิน???การสร้างสันติภาพทางศาสนาในหมู่เกาะโซโลมอ???บทบาทของศาสนากับการสร้างความเชื่อมั่นในหมู่เกาะฟีจ??แล??ศาสนากับสันติภาพในภาคใต้ของประเทศไทย ?เป็นต้?

มีข้อมูลที่น่าสนใจจากที่ประชุม กล่าวคือ นับตั้งแต่ทศวรรษที?1990 เป็นต้นม?ความขัดแย้งส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นมักเป็นความขัดแย้งภายในประเท?โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นความขัดแย้งระหว่างเชื้อชาติหรือศาสนาที่แตกต่างกัน โดยมีประชาชนกว่า 5 ล้านคนต้องสังเวยชีวิตในความขัดแย้งนั้น นอกจากนี้มีข้อมูลที่น่าสนใจจากธนาคารโลกที่กล่าวถึงความขัดแย้งดังกล่า?เช่น

1. ประเทศที่ต้องพึ่งพารายได้ประชาชาติ (GDP) จากการส่งออกเป็นส่วนใหญ่ มีแนวโน้มสูงที่จะเกิดความขัดแย้งในหมู่พลเมืองภายในประเทศ (civil conflict) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรายได้ประชาชาต?ลด ต่ำล?

2.  ประเทศที่มีสภาพทางภูมิศาสตร์ที่กว้างใหญ่และควบคุมได้ยา?( เช่น ประเทศคองโ?ในอัฟริก?) มีแนวโน้มที่จะเกิดความขัดแย้งภายในมากกว่าประเทศที่มีสภาพทางภูมิศาสตร์ที่เล็กและควบคุมได้ง่าย ( เช่น ประเทศสิงคโปร์ เป็นต้?)

3.  การศึกษาที่เน้นปลุกศรัทธาในศาสนา (Sectarian Education) มีส่วนในการนำไปสู่ความขัดแย้?เพราะศาสนามีพลังในการปลุกจิตใจของผู้คนที่นับถือให้ทำการอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ศาสนาชี้นำ การศึกษาจึงควรต้องจัดให้สมดุ?

4.  การให้ความช่วยเหลือทางการเงินในด้านสังคมสงเคราะห์นั้?ถ้าให้อย่างเฉพาะเจาะจงกับคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือศาสนาใดศาสนาหนึ่?แต่เพียงอย่างเดียวหรือเป็นส่วนใหญ่แล้ว อา?นำไปสู่ความขัดแย้งในประเทศหรือสังคมนั้นๆได?

นอกจากนี้ที่ประชุมได้ออกแถลงการณ?โดยมีสาระสำคัญดังนี้

?เร?ในฐานะตัวแทนของความเชื่อและความปรารถนาดี จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิ?ที่ได้ประชุมกั??เมืองเมลเบิร์น ระหว่างวันที?12 ?14 เมษายน ?. ?. 2005 เพื่อพิจารณาบทบาทของ ?ศาสนาในสันติภาพและความขัดแย้??นั้น

•  รับรู้ว่?การใช้ความรุนแรงและลัทธินิยมความสุดโต่?(Extremism) ที่ตั้งอยู่บนฐานทางศาสนานั้นเป็นภัยต่อชีวิตของผู้คนเป็นอันมา?

•  ตระหนักถึง ความขัดแย้งและความรุนแรงที่ได้ทำลายชีวิตของผู้คนและชุมชน และบ่อนทำลายความก้าวหน้าในประเทศและในภูมิภาคของเรา

•  ตระหนักว่า ความทุกข์ยากและความขัดแย้งในระดับท้องถิ่?ระดับประเท?และระหว่างประเทศ ไม่สามารถจะแก้ไขได้ด้วยการละเมิดสิทธิของปัจเจกบุคคลและสิทธิของชุมช?

•  ปรารถน?ที่จะเห็นการเยียวยาความเจ็บปวดและการแบ่งแย?ที่เกิดจากการขัดแย้งที่ใช้ความรุนแรง

•  ถูกบังคับด้วยจิตสำนึกและประเพณีทางศาสนาของเร?ในกา?ที่จะทำงานเพื่อสันติภาพและใช้ชีวิตของเราร่วมกันโดยการเคารพซึ่งกันและกั?

•  ยอมรับ ความสำคัญของบทบาทของบุคคลและชุมชนในศาสนา ในการแก้ปัญหาความขัดแย้งด้วยสันติวิธ?แล?ใน การสร้างสันติภาพ

•  รับรู้ถึ?การทำงาน บทบา?และความสำคัญ ขององค์การสตรีทางศาสนา ในการสร้างสันติภาพ

•  และโดยแรงบันดาลใ?จากความจำเป็นที่จะต้องส่งเสริมคุณค่าของชีวิตมนุษย์ ว่าศักดิ์สิทธิ์และสูงส่ง

•  ขอประกาศว่?เราปฏิเสธลัทธิก่อการร้าย และความรุนแรงทั้งทางตรงและเชิงโครงสร้า?ที่กระทำต่อพลเรือน และขอเรียกร้องให้ชุมชนและผู้นำทางศาสนา ให้ตั้งมั่นที่จะเคารพและเปิดกว้างในความหลากหลายและศักดิ์ศรีของประชาชนทุกคน

ด้วยเหตุดังกล่าว

•  เราขอเรียกร้อง ผู้ที่ใช้ประโยชน์จากความเชื่อหรือประเพณีทางศาสนาในการส่งเสริมความรุนแร?ให้เคารพในสิทธิและศักดิ์ศรีของประชาชนทุกคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในการสู้รบ สตรี และเด็?

•  เราขอเรียกร้องให้รัฐบา?ทำงานร่วมกับชุมชนทางศาสน?เพื่อยุติความรุนแร?ส่งเสริมความสมานฉันท์ทางสังค?และพัฒนาสังคมที่เท่าเทียมและมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย

และเรามุ่งมั่นที่จ?

•  ส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ ในประชาชนทุกหมู่เหล่?และในระหว่างประเพณีทางความเชื่อที่หลากหลาย

•  ยอมรับความแตกต่า?และสนับสนุนการเคารพในความหลากหลา?และสิทธิในการปฏิบัติตามประเพณี โดยสอดคล้องกับสิทธิมนุษยชนและกฎหมา?

•  รับผิดชอบที่จะทำงานร่วมกัน ในการแก้ไขปัจจัยทั้งทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือ?ซึ่งนำไปสู่ความรุนแร?และส่งเสริมความเกลียดชังและการแบ่งแย?

•  ปฏิเสธและขอตำหนิ การใช้ศาสนาและความเชื่อในทางที่ผิด ในการส่งเสริมความรุนแรงและการแบ่งแยก

และเราขอปฏิญาณว่?จะใช้ทรัพยากรทั้งทางประเพณีความเชื่อและทางชุมช?เพื่อนำสันติภาพและความมั่นคงปลอดภัยมาสู่ภูมิภาคของเร??

***

ที่ม?: หนังสือพิมพ์มติชนรายวั? ฉบับประจำวันอาทิตย์ที่ ๒๔ เมษายน ?? ๒๕๔๘ ปีที?๒๘ ฉบับที?๙๙๐๖. คอลัมน์หน้าต่างความจริ? หน้า ?

 
 
© Webpage Designed by dUANGdEN nUREMRUm. Last Updated. Tuesday 3 October, 2006 9:17 PM